TELEKOMÜNİKASYON FAALİYETLERİ KAPSAMINDA FİZİKİ VE SANAL ÖN ÖDEMELİ KART SATIŞLARININ KATMA DEĞER VERGİSİ AÇISINDAN İNCELENMESİ

Mustafa BELİR

Özet

                Müşterilerine farklı ve kişisel çözümler sunmak adına ''telekomünikasyon''  sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin satışa sundukları fiziki ve sanal ''ön ödemeli kartlar'' ile  ''jeton ve telefon kartlarının''[1] kendi dağıtım kanallarına (ADB ve AB)[2] ve sonrasında da nihai tüketicilere tesliminin  ''Katma Değer Vergisi (KDV)'' açısından incelenmesi bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.    

1. Giriş

                Uzun zaman önce günlük hayatımıza giren cep telefonları ve diğer hızlı iletişim araçlarının kullanımı için, kişiye uygun çözümler bulmak adına, bu alanda faaliyet gösteren şirketler çeşitli alternatifler geliştirmişlerdir. Bu çözümlerin arasında en yaygın şekilde kullanılanı ön ödemeli kartlardır.  Belli bir konuşma limitinin kullanım öncesi satın alınması mantığına dayanan sistemde müşteriler, satın almış oldukları konuşma limitleri dahilinde kullanımlarını gerçekleştirmektedirler. Limitleri tükendiği zaman yeniden limit satın almaları halinde kullanımları devam etmektedir.Bu limitler fiziki olarak bir kartın üzerine şifre ile kodlanacağı gibi sanal olarak internet üzerinden de oluşturulabilmektedir.  Ancak bu basit mantığa dayanan ticari faaliyet, operatör şirketin söz konusu ön ödemeli kartları geniş bir dağıtım ağıyla müşterilerine ulaştırması sebebiyle vergilendirme usullerinde ve KDV'nin indirim mekanizmasında  bazı özellikli hususlar yaratmaktadır.

2. Ön Ödemeli Kart Satışında Katma Değer Vergisi

                Bilindiği üzere 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun 1/1. maddesinde; ticari , sınai , zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, aynı kanunun 1/3/a  maddesinde belirtilen ; Posta, telefon, telgraf, teleks ve bunlara benzer hizmetler ile radyo ve televizyon hizmetlerinin KDV'ye tabi olduğu hükme bağlanmıştır.

                Aynı kanunun 23. maddesinde özel matrah şekline tabi işlemlerin neler olduğu belirlenmiş ve maddenin (f) bendinde Maliye Bakanlığının işin mahiyetine göz önünde tutularak özel matrah şekilleri tespit etmeye yetkili kılındığı hüküm altına alınmıştır. Maliye Bakanlığı'nın yayınlamış olduğu 85 numaralı KDV genel tebliğinin (C) bölümü ise şu şekildedir ;  ''Katma Değer Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin (f) bendi hükmünün Maliye Bakanlığı’na verdiği yetkiye dayanarak, GSM operatör şirketleri tarafından sunulan cep telefonu konuşma hizmetlerinden faydalanmak üzere çıkarılan ön ödemeli hazır kartlar da dahil olmak üzere bütün telefon kartı ve jeton satışlarının özel matrah şekline göre vergilendirilmesi uygun görülmüştür. Buna göre, perakendeci bayiler tarafından yapılan telefon kartı ve jeton satışlarına ait katma değer vergisinin bayi karına isabet eden katma değer vergisini de ihtiva edecek şekilde perakendeci bayilere telefon kartı ve jeton teslimi yapan kuruluşlar tarafından beyan edilmesi gerekmektedir. Bu durumda bayiler belirtilen kapsamdaki telefon kartı ve jeton satışları için ayrıca vergi hesaplamayacaklardır. Öte yandan telefon kartı ve jeton satışları dahil bütün işlemleri özel matrah şekline göre vergilendirilenlerin katma değer vergisi mükellefiyeti tesis ettirmelerine gerek bulunmamaktadır.''

                Katma Değer Vergisi kanunun 1. maddesinde belirtildiği üzere ön ödemeli kart satışları KDV'ye tabidir. Ayrıca Maliye Bakanlığı'nın kanunun ilgili maddesinden aldığı yetki ile çıkarmış olduğu 85 nolu tebliğde belirtildiği üzere, ön ödemeli bu kartların satışında özel matrah uygulaması söz konusudur.

2.1. Özel Matrah Şekli

                Maliye Bakanlığı’nca 85 Seri No.lu KDVK Genel Tebliği ile GSM operatör şirketleri tarafından çıkarılan ön ödemeli hazır kartlar da dahil olmak üzere bütün telefon kartı ve jeton satışları özel matrah şekilleri arasında sayılmıştır. Buna göre; bu ürünleri perakendeci bayilere satan mükellefler(distribütörler), perakendeci bayinin kârını da içerecek şekilde KDV hesaplayarak beyan edeceklerdir. İlgili dönemde satış bedeli ve isabet eden genel orandaki KDV beyannamenin ''Tevkifat uygulanmayan işlemler satırında''(10. satır), bayi karına isabet eden KDV ise beyannamenin ''İlave Edilecek KDV''(30. satır) satırına yazılarak  beyan edilecektir.  Perakendeci bayiler, bu kapsamdaki satışları için ayrıca KDV hesaplamayacak ve satış bedellerini KDV beyannamesinin ''Özel Matraha Tabi İşlemler'' (42. satır) satırında göstereceklerdir. Faaliyetlerinin sadece bu kapsamdaki satışlardan oluşması durumunda perakendeci bayilerin KDV mükellefiyeti tesis ettirilmesine gerek bulunmamaktadır.

                Özel matrah şekilleri ; uygulama kolaylığı sağlamak, teslimleri vergiden istisna olan bazı mallarda bu uygulamayı nihai tüketiciye de yansıtmak ve uygulamada oluşabilecek tereddütleri gidermek gibi nedenlerle belirlenmiştir. Daha farklı bir bakış açısıyla amaç; KDV'nin indirim mekanizmasında ortaya çıkabilecek riskleri ortadan kaldırarak amme alacağını güvence altına almaktır.

2.2. Verginin Matrahı

             KDV kanununun 20. maddesinde teslim ve hizmet işlemlerinde matrah ;''1. Teslim ve hizmet işlemlerinde matrah, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedeldir. 2. Bedel deyimi, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade eder. 3. (Mülga : 22/7/1998 - 4369/82 md.) 4. Belli bir tarifeye göre fiyatı tespit edilen işler ile bedelin biletle tahsil edildiği hallerde tarife ve bilet bedeli Katma Değer Vergisi dahil edilerek tespit olunur ve vergi müşteriye ayrıca intikal ettirilmez. '' demektedir. Ayrıca aynı kanunun 24. maddesinde matraha dahil olan bedeller şu şekilde sayılmıştır; ''a) Teslim alanın gösterdiği yere kadar satıcı tarafından yapılan taşıma, yükleme ve boşaltma giderleri, b) Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar,c) Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler.'' Bununla birlikte hesaplanan KDV ve ticari teamüllere uygun olarak fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen iskontolar KDV matrahına girmemektedir.

            Ön ödemeli kart satışına ilişkin KDV matrahının belirlenmesinde en önemli konu ''Özel İletişim Vergisi''nin matraha dahil olup olmadığıdır. Kanunun 24. maddesinin b fıkrasında Ambalaj giderleri, sigorta, komisyon ve benzeri gider karşılıkları ile vergi, resim, harç, pay, fon karşılığı gibi unsurlar KDV' nin matrahını oluşturan unsurlar arasında sayılmıştır.Ayrıca 85 numaralı KDV genel tebliğinin (D) ayrımı şu şekildedir; ''4481 Sayılı Kanunun(8) 4605 sayılı Kanunla(9) değişik 8 inci maddesinde özel iletişim vergisinin mükellefinin cep telefonu işletmecileri olduğu, bu verginin katma değer vergisi matrahına dahil edilmeyeceği hükme bağlanmıştır. Bu hüküm uyarınca cep telefonu işletmecileri tarafından verilen (ön ödemeli kart satışları dahil) tesis, devir, nakil ve haberleşme hizmetlerine ilişkin olarak özel iletişim vergisi mükellefi olan cep telefonu işletmecilerinin düzenleyeceği faturalarda hesaplanan özel iletişim vergisi katma değer vergisi matrahına dahil edilmeyecektir. Ancak, cep telefonu işletmecilerinin verdiği haberleşme hizmetlerinde kullanılan kartların satışını yapanların, özel iletişim vergisi mükellefi olmamaları nedeniyle cep telefonu işletmecilerinin hesapladığı özel iletişim vergisini katma değer vergisi matrahından indirmeleri söz konusu değildir. ''                

                İlgili madde hükümleri ve yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere ön ödemeli kartların GSM operatörleri tarafından Distribütörlere teslimi sırasında hesapladıkları - KDV nin matrahına dahil olmayan - ''Özel İletişim Vergisi'' distribütörlerin bayilere gerçekleştireceği satışlarda, distribütörlerin bu verginin mükellefi olmamaları sebebiyle, matrahın bir unsuru olarak dikkate alınacaktır.  

3. Ön Ödemeli Kartların Nihai Tüketiciye Teslim Şekilleri ve Verginin Doğması

                Ön ödemeli kartların kullanım mantığı her operatör için aynı olmakla birlikte bu kartları -nihai tüketicilere ulaştırılması sırasında- ana bayi ve alt bayiler arasındaki tedavülü ile satış ve dağıtım ağındaki değişikliklere paralel olarak gelirin doğması aşamaları farklılıklar göstermektedir. Fiziki olarak tasarlanan söz konusu kartlar ile ilgili piyasada sıklıkla iki dağıtım yöntemi kullanılarak gelir yaratılmakta ve KDV doğmaktadır.

3.1. Komisyon Yöntemi

                Kullanılan yöntemlerden biri, ön ödemeli kartların operatörün nihai satış bedeli üzerinden distribütöre ve diğer alt bayilere teslimi sonrasında komisyon faturaları ile firmaların gelirlerini yaratması durumudur. Öncelikle operatör satışa konu ön ödemeli kartı satış bedeli üzerinden distribütör firmaya teslim etmektedir. Bu işlem sonrasında distribütör firma da alt bayilerine teslimi yine aynı tutar üzerinden gerçekleştirmektedir. Teslimin son aşaması gerçekleştikten sonra ise distribütör firma satış gelirine bağlı olarak belli bir oranda komisyon faturasını operatöre düzenlemektedir.  Ayrıca distribütöre bağlı alt bayilerde sırasıyla bir üstünde yer alan dağıtıcısına ve son olarak da distribütöre komisyon faturası düzenlemektedir. Bu noktada gelir, distribütör firma ve alt bayiler açısından komisyon bedellerinin tahakkuku ile doğacaktır.  GSM[3] operatörü açısından ise nihai tüketicinin ön ödemeli kart limitini cihazına yükleyip hizmetten yararlanmaya başlaması ile gelir doğacaktır. Gelir, GSM operatörü açısından nihai tüketici tarafından kullanılan hizmet kadar tahakkuk edecektir.

Örnek;

                                                                                                                      GSM Operatörü                                         Distribütör                                                   Bayii

 Net Tutar                                                                            :                      6,78 TL                                                         8,48 TL                                                         10,00 TL

Sabit  ÖİV                                                                            :                      1,70 TL         

KDV                                                                                      :                      1,22 TL                                                         1,52 TL

Toplam                                                                                :                      9,70 TL                                                         10,00 TL                                                       10,00 TL

(Distribütör tarafından nihai satış bedeline iç yüzde uygulanarak satış KDV matrahı bulunmuş ve bu matrah üzerinden KDV hesaplanmıştır.)

1. Fatura                                                                                                     2. Fatura                                                                                                    3. Fatura

GSM Operatörü Muhasebe Kaydı                                                        Distribütör Muhasebe Kaydı                                                                 Bayii Muhasebe Kaydı

-------------------------------------------------                     -----                                        ---------------------------------------------------                                          ----------------------------------------------

120- Distribütör                 9,70                                                               120-                                      10,00                                                            120-               10,00

                        600-                                      6,78                                                               600-                                      8,48                                                               600-               10,00

                        394-                                      1,70                                                               391-                                      1,52                                       --------------------------------------------

                        391-                                      1,22                                       ----------------------------------------------------

--------------------------------------------------                      

4. Fatura                                                                                                     5. Fatura

Distribütör Firmanın Operatörden                                                       Bayiinin Distribütörden Gelen

Gelen Faturayı Kayıtlarına Alması                                                        Faturayı Kayıtlarına Alması

---------------------------------------------------                                         ----------------------------------------------------

153-                                      6,78                                                              153-                                      10,00

153-                                      1,70                                                                                      320-                                      10,00

191-                                      1,22                                                              ----------------------------------------------------

                        320-                                      9,70                                       (Bayii KDV' yi iç yüzde ile indirim konusu

----------------------------------------------------                                        yapamaz)

6. Fatura                                                                                                     7. Fatura

Distribütör Firmanın Operatöre                                                            Bayiinin Distribütöre Düzenleyeceği

Düzenleyeceği Komisyon Faturası                                                       Komisyon Faturası

----------------------------------------------------                                        -----------------------------------------------------

120-                                      1,18                                                               120-                                      0,50

                        391-                                      0,18                                                              600-                                      0,50

                        600-                                      1,00                                       -------------------------------------------------------

---------------------------------------------------                                         (Bayii komisyon faturasında KDV hesap etmeyecektir)

3.2. Kârlı Teslim Yöntemi           

                Kullanılan bir başka yöntem ise söz konusu kartların dağıtım kanallarına her teslimi aşamasında belli bir kâr marjı üzerinden hesaplanan tutarın satış bedeline yansıtılması yöntemiyle gelir yaratılmasıdır. Bu yöntemde operatörler, piyasaya sürecekleri ön ödemeli kartların distribütörlere satış bedelini kartın üzerinde yazan bedelin altında bir tutarda belirlemekte ve distribütörler de bu tutarın üzerine belli bir kâr marjı koyarak alt bayilerine teslim gerçekleştirmektedirler.  Böylece ön ödemeli kartın nihai tüketiciye ulaşana kadarki teslimlerinin her aşamasında gelir ve mal teslimine bağlı olarak KDV doğmuş olmaktadır. GSM operatörü açısından gelir yine birinci yöntemde açıklandığı şekilde doğacaktır.

Örnek;

                                                                                                                      GSM Operatörü                                         Distribütör                                                   Bayii

 Net Tutar                                                                            :                      6,48 TL                                                         8,10 TL                                                         9,62 TL

Sabit  ÖİV                                                                            :                      1,62 TL         

Toplam                                                                                :                      8,10 TL                                                          8,10 TL                                                         10,00 TL

KDV                                                                                      :                      1,46 TL                                                         1,52 TL

Toplam                                                                                :                      9,56 TL                                                         9,62 TL                                                         10,00 TL

(Distribütör tarafından nihai satış bedeline iç yüzde uygulanarak satış KDV matrahı bulunmuş ve bu matrah üzerinden KDV hesaplanmıştır.)

1. Fatura                                                                                                     2. Fatura                                                                                                    3. Fatura

GSM Operatörü Muhasebe Kaydı                                                        Distribütör Muhasebe Kaydı                                                                 Bayii Muhasebe Kaydı

-------------------------------------------------                     -----                                        ---------------------------------------------------                                          ----------------------------------------------

120- Distribütör                 9,56                                                               120-                                      9,62                                                              120-               10,00

                        600-                                      6,48                                                               600-                                      8,10                                                               600-               10,00

                        394-                                      1,62                                                               391-                                      1,52                                       --------------------------------------------

                        391-                                      1,46                                       ----------------------------------------------------

--------------------------------------------------

                                                                      

4. Fatura                                                                                                     5. Fatura

Distribütör Firmanın Operatörden                                                       Bayiinin Distribütörden Gelen

Gelen Faturayı Kayıtlarına Alması                                                        Faturayı Kayıtlarına Alması

---------------------------------------------------                                         ----------------------------------------------------

153-                                      6,48                                                              153-                                       9,62

153-                                      1,62                                                                                      320-                                      9,62

191-                                      1,46                                                              ----------------------------------------------------

                        320-                                      9,56                                       (Bayii KDV' yi iç yüzde ile indirim konusu

----------------------------------------------------                                        yapamaz)

                Her iki yöntemde de teslimden doğan KDV, kanunda ifade edilen hükümler çerçevesinde tahsil edilmektedir. Fiziki teslimlere ilişkin gerçekleştirmiş olduğumuz teslim yöntemlerinde sanal olarak da gelir ve vergi aynı yöntemle doğmaktadır. Ancak burada teslim, fiziki olarak değil sanal limit oluşturulması şeklinde gerçekleşmektedir.

4. Sonuç

                GSM operatörlerinin nihai tüketicilere gerçekleştirecekleri ön ödemeli kart satışları 85 numaralı KDV tebliği ile özel matrah  şekli olarak belirlenmiştir. Nihai tüketicilere ulaşmakta farklı dağıtım yöntemleri kurgulanmış olmasına rağmen temel olarak distribütörler bayii karını ihtiva edecek şekilde KDV yi hesaplamak ve beyan etmek zorundadır. Özel matrah şekli sadece kanunda açıkça yer alan ve Maliye Bakanlığınca belirlenen teslimlerde geçerlidir.  Bu nedenle distribütör ve bayiinin ön ödemeli kart satışı dışında gerçekleştireceği tüm teslimler için normal yöntemle KDV hesap etmesi ve indirim mekanizmasını kullanması gerekmektedir.   

---

[1] Ön Ödemeli Kart: Fiziki ve Sanal Ön ödemeli kartlar ile  jeton ve telefon kartları

[2] ADB: Ana Dağıtıcı Bayi, AB:Alt Bayi

[3] GSM :  Küresel Mobil İletişim Sistemi

Bu  Makale Şubat 2014 Tarihimde E-Yaklaşım' da Yayınlanmıştır.

YENİ DÜZENLEME İLE KONUT TESLİMLERİNDE KATMA DEĞER VERGİSİ UYGULAMASI

MUSTAFA BELİR

Yeni düzenleme ile konut niteliğine sahip taşınmazların teslimlerinde bazı değişiklikler yapılmıştır. Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) ile yapı ruhsatı 01.01.2013 tarihinden sonra alınan konutların tesliminde uygulanacak olan yeni Katma Değer Vergisi[1] (KDV) oranları ve uygulamaya ilişkin esaslar bu çalışmanın konusunu oluşturmaktadır.  

Giriş

Taşınmazların tesliminde uygulanacak KDV oranı taşınmazın niteliğine göre değişiklik göstermektedir. Taşınmazlar, nitelikleri itibariyle ''konut '' ve ''işyeri'' olarak iki çeşittir. Teslimi gerçekleşen taşınmazın konut ya da işyeri niteliği hususunun, inşaat projesi ve yapı ruhsatı ile tapu kayıtlarının esas alınarak tespit edilmesi gerekmektedir. Taşınmazın fiili kullanım şekli vergilendirme bakımından önem taşımamaktadır. Bu durum verginin yasallığının (kanuniliği) zorunlu bir sonucu olarak ortaya çıkmaktadır.Yapılan yeni düzeme ile tapu siciline konut olarak tescil edilmiş olan taşınmazların tesliminde uygulanacak KDV oranları değiştirilmiştir.[2] 

Yasal Düzenleme

Bilindiği üzere KDV kanununun 1.maddesinin (1) fıkrası ;'' Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir: 1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler'' şeklindedir. Aynı kanunun 8. maddesinin (1) fıkrasının (a) bendinde KDV' nin mükellefi;''Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanlar'' şeklinde tanımlanmıştır.Ayrıca kanunun 10. maddesinin (a) fıkrasında vergiyi doğuran olay; ''Mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması'' şeklinde açıklanmıştır.

Yukarıda verilen madde hükümleri uyarınca yurtiçinde gerçekleştirilen konut teslimleri KDV 'ne tabidir. Burada gerçekleştirilen teslim ile anlatılmak istenen, malın fiili olarak zilyetliğinin devri durumudur. Gayrimenkullerde devir, tapu siciline tescil ile gerçekleşmektedir. Kanunun ilgili maddesinden hareketle yapılacak değerlendirme ile konutun, alıcının tasarrufuna terk edilmesi durumunda vergiyi doğuran olay meydana gelmiş olacaktır. Tapu siciline tescilin, konutun, alıcının tasarrufuna terk edilmesinden önce gerçekleştirilmesi durumunda tescil tarihi teslim tarihi olarak kabul edilecek ve bu tarihte vergiyi doğuran olay gerçekleşmiş olacaktır.

Aynı kanunun 28. maddesi ;'' Katma değer vergisi oranı, vergiye tabi her bir işlem için % 10'dur. Bakanlar Kurulu bu oranı, dört katına kadar artırmaya, % 1 'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası ve inşaatın yapıldığı arsanın veya konutun vergi değeri ve bulunduğu yeri esas alarak konut teslimleri için  farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir.''şeklindedir. 31. 05.2012 tarihli ve 6322 sayılı Kanunun 22. maddesiyle fıkrada yer alan '' perakende safhası için'' ifadesi değiştirilmiş ve madde yukarıdaki şeklini almıştır.

24.12.2007 tarih ve 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan mal ve hizmetlere uygulanacak KDV oranlarına ilişkin kararın 1. maddesi, 24.12.2012 tarih ve 2012/4116 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir. 01.01.2013 tarihinden sonra yapı ruhsatı alınmış konutların tesliminde geçerli olacak yeni düzenleme ile konut teslimlerinde bölgesel ve arsa değerine bağlı bazı artan oranlı düzenlemeler getirilmeye çalışılmıştır.

Eski Düzenleme

KDV Kanunu'nun Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiyle 30/12/2007 tarihli Resmi gazete’de yayımlanan 2007/13033 sayılı Kararname ekinde yer alan (I) sayılı listedeki mal ve hizmetlerin vergi oranı % 1 olarak belirlenmiştir. (I) sayılı listenin 11 inci sırası şu şekildedir; “Net alanı 150 m2’ye kadar konut teslimleri ile belediyeler, il özel idareleri, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ve bunların % 51 veya daha fazla hissesine ya da yönetiminde oy hakkına sahip oldukları işletmeler tarafından konut yapılmak üzere projelendirilmiş arsaların (sosyal tesisler için ayrılan bölümler dahil) net alanı 150 m2’nin altındaki konutlara isabet eden kısmı”

Ayrıca, listede yer almayan mal ve hizmetlere uygulanacak genel vergi oranı ise % 18 dir.

Buna göre düzenlemenin önceki hali ile net alanı 150 m2 'ye kadar konut teslimlerinde %1 , bunların dışındaki teslimlerde ise %18 oranında KDV uygulanmaktaydı.

Yeni Düzenlemenin Kapsamı ve Mahiyeti

24.12.2012 tarih ve 2012/4116 sayılı BKK ekli Kararnamenin 7.maddesi ile 2007/13033 sayılı BKK 1. maddesine (6) numaralı fıkra eklenmiştir. İlgili fıkra şu şekildedir;

(6) “(1) sayılı listenin 11 inci sırasında yer alan net alanı 150 m2’ye kadar konutlardan;

10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamındaki büyükşehirlerde (16/5/2012 tarihli ve 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında rezerv yapı alanı ve riskli alan olarak belirlenen yerler ile riskli yapıların bulunduğu yerler hariç), lüks veya birinci sınıf inşaat olarak yapılan ve ruhsatın sonradan revize edilip inşaat kalitesinin yükseltilmesi hali de dahil olmak üzere, yapı ruhsatının alındığı tarihte, üzerine yapıldığı arsanın 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine istinaden tespit edilen arsa birim m2 vergi değeri;

a) Beş yüz Türk Lirası ile bin Türk Lirası (bin Türk Lirası hariç) arasında olan konutların tesliminde bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen vergi oranı,

b) Bin Türk Lirası ve üzerinde olan konutların tesliminde bu maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde belirtilen vergi oranı,

uygulanır.”

Sözü geçen kararın yürürlük tarihi ile ilgili hükümlerin yer aldığı 12. maddenin (b) fıkrası şu şekildedir; (b) 7 inci maddesi hükmü yapı ruhsatı 1.1.2013 tarihinden itibaren alınan konut inşaatı projeleri ile kamu kurum ve kuruluşları ile bunların iştirakleri tarafından ihalesi bu tarihten itibaren yapılacak konut inşaatı projelerine ilişkin konut teslimlerine uygulanmak üzere yayımı tarihinde ... ''

Yukarıda yapılan açıklamalara göre, ilgili kararın eski haline ''büyükşehirlerde'' ibaresi eklenerek konut teslimlerine üç farklı oran uygulaması getirilmiş olmaktadır. Buna göre;

a)150 m2 nin üzerindeki konut teslimlerinde yine önceden olduğu gibi %18 oranında KDV uygulanmaya devam edilecektir.

b)150m2 ye kadar olan konutlarda ise , Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamındaki büyükşehirlerde, lüks veya birinci sınıf inşaat olarak yapılan ve ruhsatın sonradan revize edilip inşaat kalitesinin yükseltilmesi hali de dahil olmak üzere, yapı ruhsatının alındığı tarihte, üzerine yapıldığı arsanın Emlak Vergisi Kanunu' na istinaden tespit edilen arsa birim m2 vergi değeri;

            - 500,00 TL - 1.00,00 TL (1.000,00 TL hariç) %8 oranında,

            - 1.000,00 TL ve üzerinde olan konut teslimlerinde %18 oranında   

 c)Bunların dışında ise öncesinde olduğu gibi %1 oranında KDV uygulanacaktır.

Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere yeni düzenleme ile Büyükşehir Belediyesi sınırları içinde olup da anılan tutarların altında arsa m2 fiyatına sahip konutlar ile  Büyükşehir belediye sınırları dışında kalan alanlarda %1 oranında KDV uygulanmasına devam edilecektir. Burada önemli olan konu karara konu teslimlerin ilgili BKK' nın 12. maddesinde de tekrar belirtildiği üzere yapı ruhsatı 1.1.2013 tarihinden itibaren alınan konut inşaatı projeleri ile kamu kurum ve kuruluşları ve bunların iştirakleri tarafından ihalesi bu tarihten itibaren yapılacak konut inşaatı projelerine ilişkin konut teslimlerine uygulanması gerekmekte olup ilk teslimden sonraki teslimlerde (şirketlerin aktifinde iki tam yıl (730 gün) süreyle bulundurdukları gayrimenkullerin tesliminde)  kanunun ilgili maddelerinde yer alan istisna hükümleri geçerli olacaktır. Ayrıca   2007/13033 sayılı BKK kararının 11. maddesi de uygulanmaya devam edilecektir.

Sonuç

Büyükşehir Belediye sınırları içerisinde kalan alanlarda yeni düzenlemeye gidilerek üç farklı oran uygulanmaya başlanmıştır. Bununla birlikte bu alanlar dışında yine ilgili maddede belirtilen hallerdeki ilk teslimlerde %1 oranında KDV uygulanmaya devam edilecektir.

Yapılan yeni düzenleme ile vergi oranlarında farklı uygulamalar gerçekleştirilerek vergide adalet sağlanmaya çalışılmıştır. Her ne kadar arsa metrekare maliyetleri göz önüne alınarak gelir seviyesine göre farklı vergi oranları uygulanmaya çalışılsa da harcama üzerinden alınan dolaylı vergilerin gelir üzerinden alınan vergilere göre ne derece adil olduğu tartışma konusudur.

---

[1] Katma Değer Vergisi Kanunu , R.G. 2.11.1984, K.N. 3065

[2] Prof. Dr. Kızılot  Şükrü, Açıklamalı ve İçtihatlı Katma Değer Vergisi Kanunu ve Uygulaması , 2012 , S.165

Bu Makale Mart 2014 Tarihinde E-Yaklaşımda Yayınlanmıştır